BÜKAK ve BÜSK ORTAK FİLM GÖSTERİMİ

25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Haftası dolayısıyla bereber düzenlediğimiz bu etkinlikte

saat: 17.30’da
Filmmor’un çektiği Üç Etek adlı film, sonrasında
saat: 18.30’da ise BÜKAK’ın çektiği Böyle Giremezsiniz! belgeseli gösterilecek.

Üç Etek
Üç Etek –Erguvan, Lila ve Mor filmlerinden oluşan, İstanbul’a çıkmak için uyulması gereken “kılık-kıyafet”, “etek boyu” kaidelerinin dünü, bugünü, geleceğine dair bir üçleme…

* Erguvan / 2010, DV, Renkli, 20’, Türkçe, İngilizce Altyazılı

İstanbul’da, yüz yılda, sokaklar, köprülerin altından akan sular, sahiller, evler hızla değişir… Moda, yasaklar, kanunlar da… Kadınların kılık-kıyafet, hal-hareket derdi-tasası hep baki kalır… Sözü, yüz yılda değişen ve değişmeyenlere tanıklık eden dört kadın alır…

* Lila / 2010, DV, Renkli, 18’, Türkçe, İngilizce Altyazılı

Kadın dolmuşa adım atmaya çalışır, etekleri dolaşır… Kadın metronun dik merdivenlerini çıkmadan eteklerini çekiştirir… Kadının eteklerindeki taşlar çok ağırdır, adım atacak takati kalmaz bazen… Başa çıkma gayretini elden bırakmazlar yine de… Hepsinin eteklerinin zil çaldığı da olur…

* Mor / 2010, DV, Renkli, 11’, Türkçe, İngilizce Altyazılı

Bir gün dilediğim gibi sokaklara çıksam… Sokak kılığım, sokak tedirginliğim, yok sayıldığımın işaretleri olmaksızın… Şirin Tekeli Sokağı’ndan sapıp Arzu Okay Açık Hava Sineması’na varsam… Bir İstanbul düşlesem ve gerçek olsa…”

v İç Etek / 2010, DV, Renkli, 30’, Türkçe, İngilizce Altyazılı

Evin işi, şehrin hengamesi, hayat gailesi içinde bir araya gelen kadınların İstanbul’a Çıkalım sergisinin, fotoğrafları, tasarımları, filmlerini nasıl ürettiğine dair bir belgesel…

Sinema Atölyesi: Aslı Elif Sakallı, Betül Şenkal, Deniz Nihan Aktan, Elif Sakin, Ezgi Hamzaçebi, Gülşen Duran, Güneş Bodur, Hande Çayır, Hilal Ünal, Hümeyra Erdin, Orsen Küçüktamer, Pınar Kırlar, Simge Vurtok, Sinem Bilgi Demir, Tuğçe Canbolat, Yasemin Temizarabacı / Atölye yönetmeni: Melek Özman, Ülkü Songül

v İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı, Hollanda Konsolosluğu İnsan Hakları Fonu, Rafineri, Global Fund For Women / Bakırköy Kadın Meclisi, Beyoğlu Belediyesi, Kağıthane Belediyesi, Tuzla Belediyesi / Birgün, Evrensel, Hürriyet, Hürriyet Daily News, Özgür Radyo / MTM ve SOGEP’in katkılarıyla.

Böyle Giremezsiniz!

“…Shuttle’ı durdurdu güvenlik. Böyle giremezsiniz. Bekledim birisi bir şey desin ‘Hayır o giremiyorsa ben de girmiyorum’ ya da ‘Hayır ne demek!’ Çünkü orada o güvenlik görevlisi yani. Hiçbir yetki alanı yok insanlar üzerinde. Ve o shuttle’dan indim…“

Belgesel serüveni
Başörtüsü ile ilgili bir belgesel çekmek fikrinin temeli BÜKAK’ta yürüttüğümüz eğitim çalışmaları, tartışmalar ve okumalar, sırasında atıldı. 2008 yılında yaz okumal…arımızın konusunu başörtüsü yasakları ve etrafında dönen toplumsal cinsiyet politikaları olarak belirlemiştik. Bu karar bizi iki yıldan fazla sürecek bir maceraya sürükledi. BÜKAK’ta yapılan her okuma çalışması basılan bültenler, açılan sergiler ve düzenlenen paneller aracılığıyla kamusallaştırılmaktaydı. Kamusallaştırma aracı olarak belgeselciliğin seçilmesi o dönem ekipteki herkes için yepyeni bir tecrübeyi de beraberinde getirecekti. Nitekim alınan bu karar daha önce eline profesyonel olarak kamera almamış 11 kadının hem belgeselcilik dünyasına bir adım atmasına hem de ekip olarak asla unutulmayacak bir sürecin başlamasına sebep oldu. Çekimler devam ederken ve kurgu masasına geçtiğimizde, yüz yüze tanışmıyor olsak da görüşme yaptığımız her kadını sanki yakından tanıyormuşuz gibi hissetmeye başlamıştık her birimiz. Ama asıl önemli olan 11 kadının birlikte iş yaparken birbiriyle kurduğu ilişki ve süreç içinde kurulan dostluklardı. Bu belgeseli aslında en çok da kendimiz için çekmiştik ve en çok biz etkilenmiştik.
Hangi kamu ve neden bu konu
Belgeselin ortaya çıkmasındaki nedenlerden biri eğitimde başörtüsü sorununun Türkiye’de yüksek siyaset malzemesi haline getirilmesine, yasağın başörtülü kadınları nasıl etkilediğinin ve başörtülü kadınların bu yasağı nasıl deneyimlediklerinin önemsizleştirilmesine, başörtülü kadınların kamusal alanda istedikleri biçimde var olma haklarının ihlal edilmesine ve iradelerinin yok sayılmasına duyduğumuz tepkiydi. Belgeselimizin amacı başörtülü öğrencilerin diğer kadın öğrencilerden farklılaşan yaşam deneyimlerinin ve yasaklara karşı yürüttükleri mücadelenin görünürleşmesine katkıda bulunmak, başörtülü kadınlarla başörtülü olmayan diğer öğrenci kadınların hangi zeminlerde dayanışabileceğine ve ortak feminist bir dilin nasıl oluşturulabileceğine dair Boğaziçi özelinde bir tartışma başlatmaktır. Bu belgesel Boğaziçi Üniversitesi’nde 1980’lerden bu yana eğitim alan başörtülü kadın öğrencilerin, başörtüsü yasaklarını nasıl deneyimledikleri ve bu konunun okulda nasıl tartışıldığı konusunda başörtülü ve başörtüsüz kadınların tanıklıklarına dayanıyor.
Başörtüsü Türkiye’de tüm seviyelerdeki eğitim kurumlarında yasak. Üniversiteler özelinde baktığımızda Boğaziçi ile İstanbul’daki herhangi bir üniversitede bile yasağın uygulamaları çok farklılaşıyor. Bu sebeple belgeselde “araştırdığımız kamu”, Boğaziçi kamusu. Görüşülen kişilerin tümünün Boğaziçi geçmişi var. Görüşmelerde geçen Güney Meydan, Saatli Bina’nın arkası, otopark yolunun kestirmeye tercih edilmesi, shuttle vb. kavramlar Boğaziçi camiası için bambaşka anlamlara sahip.
Belgeselcinin etiği ve kendi tarzımızı oluştururken
Belgesel izleyicisi, belgesel yönetmeni ve belgesel öznesi arasında kamera yoluyla kurulan iktidar ilişkisini kırmak kamerayı elinde tutan bizlerin üretim öncesi aşamadaki en büyük kaygılarından biriydi. Bu sorun, gazeteciler için sık sık dile getirilen, aradan istenmeyen yerlerin cımbızlanması ve gösterilen yerlerin bağlamından kopuk bir biçimde yansıtılması ile benzerlik gösterir. Bu sebeple biz de konuşacağımız insanlara bu konudaki hassasiyetimizi açıklayarak kamera iktidarını kırmaya çalıştık. “Nasıl bir belgesel?” diye sorulduğunda genelde kurduğumuz cümle şuydu: “Biz Boğaziçi’ndeki başörtülü kadın öğrencilerin kampüs deneyimini ve kampüs içinde bizimle kurdukları ilişkileri anlamaya çalışıyoruz.”
Belgesel çekerken benimsediğimiz ilke, görüşme yapacağımız kadınlara dair bir film çekmek değil onlarla birlikte bir film çekmek istememizdi. Bu yolda bizden emeklerini esirgemeyen herkese teşekkürler.

Belgesel Film

Proje Ekibi
Kolektif Kadın Çalışması

Kurgu
Senem Kara, Öykü Tümer

Söyleşiler
Aslı Sakalllı
Burcu Tokat
Burcu Kalpaklıoğlu
Damla Özakay
Deniz Nihan Aktan
Elif Sakin
F.Cansu Varol
Gizem Aksu
Gülsüm Kavuncu
Öykü Tümer
Senem Kara
Sümeyye Kavuncu
Şebnem Keniş

Kamera ve Ses
Deniz Nihan Aktan
Elif Sakin
Gizem Aksu
Senem Kara
Öykü Tümer
Gülsüm Kavuncu

Post-prodüksiyon
Boğaziçi Üniversitesi Mithat Alam Film Merkezi
ve
BGST(Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu)

Metin:
Kolektif Kadın Çalışması

Ses miksajı
Ferhat Güneş

Görüntü düzeltme
Elif Ergezen

Afiş Tasarım
Gülsüm Kavuncu, Deniz Nihan Aktan

Tanıtım
BÜKAK(Boğaziçi Üniversitesi Kadın Araştırmaları Kulübü)

Bu belgesel
Boğaziçi Üniversitesi
tarafından desteklenmiştir.