Akademi ve Feminizm

Akademi ve Feminizm

BÜKAK’ın yaz dönemindeki üç ayrı çalışma başlığından biri Kültür  ve Siyasette Feminist Yaklaşımlar Dergisi üyeleri ile ortak olarak yürüttüğümüz “Akademi ve Feminizm” okumamız. Yaz okulu döneminde dört hafta boyunca devam eden bu çalışmanın ilk haftasında Michael Albert’in Noam Chomsky ile yaptığı söyleşiyi okuduk ve tartıştık. Bgst Yayınları tarafından Entellektüellerin Sorumluluğu1 adıyla kitap olarak yayınlanan bu söyleşi bize entellektüellerin ahlaki sorumlulukları, etik bir entellektüel duruşun nasıl mümkün olabileceği, aktivizm ve entellektüelliğin ilişkisi, sosyal bilimlerin ve kültürel kurumların işlevleri konusunda tartışma imkânı sağladı.

“Akademi ve Feminizm” çalışmamızın ikinci haftasında Immanuel Wallerstein başkanlığında oluşturulan Gulbenkian Komisyonu tarafından hazırlanan Sosyal Bilimleri Açın: Sosyal Bilimlerin Yeniden Yapılanması Üzerine Rapor adlı kitabın ikinci, üçüncü ve dördüncü bölümlerini okuduk. Okuduğumuz bölümler üzerinden yürüttüğümüz tartışmada 1945’ten bu yana sosyal bilimlerin dünyadaki siyasal ve ekonomik iktidar ilişkileri ile bağlantılı olarak ne gibi dönüşümler geçirdiğini ve bu süreçte sosyal bilimlerde ne gibi temel tartışmalar yürütüldüğünü konuştuk. Gulbenkian Komisyonu’nun sosyal bilimlerin yeniden yapılanmasına dair önerilerini konuştuk.

Akademi ve sosyal bilimlere yönelik eleştirel bakışlara dair genel bir arka plan edindiğimiz ilk iki haftadan sonra üçüncü haftada feminist akademisyen bell hooks’un Teaching to Transgress (Haddini Aşmayı Öğretmek) adlı kitabından bazı bölümleri okuduk. bell hooks’un aktardığı kendi öğrencilik ve akademisyenlik deneyimleri ışığında yaygın tahakküm edici eğitim pratiklerine alternatif olarak özgürleştirici eğitim pratikleri olup olamayacağını tartıştık. Bizim lisede ve Boğaziçi Üniversitesi’nde deneyimlediğimiz eğitim pratiklerimizi karşılaştırdık ve BÜKAK’ta alternatif bir eğitim modelini ve katılımcı bir öğrenme ortamı kurma hedefimizi ne kadar gerçekleştirebildiğimizi konuştuk. Ayrıca üniversitelerdeki toplumsal cinsiyet derslerini, Türkiye’de açılan kadın çalışmaları merkezlerini, feminizmin akademideki algılanış biçimindeki yeni gelişmeleri, kadın çalışmaları kavramı yerine toplumsal cinsiyet çalışmaları kavramının geçmesindeki dinamikleri tartıştık.

“Akademi ve Feminism” çalışmamızın dördüncü, yani son, haftasında Chandra Talpade Mohanty’nin Sınır Tanımayan Feminizm: Teoriyi Sömürgeleştirilmekten Kurtarmak, Dayanışmayı Örmek adlı kitabından bir bölüm okuduk. Okuduğumuz “Batının Bakışı Altında: Feminist Akademisyenlik ve Sömürgeci Söylemler” başlıklı bölümde Mohanty üçüncü dünyalı kadınların sömürgeci söylemler ve bazı batılı feminist söylemler tarafından sürekli iktidarsız ve kurban pozisyonunda temsil edilmesini eleştiriyor. Mohanty’nin çalışmasının yanı sıra okuduğumuz diğer metin ise BÜKAK olarak Kültür ve Siyasette Feminist Yaklaşım Dergisi ile beraber düzenlediğimiz Tanya Reinhart’i Anıyoruz: “Aktivizm İle Akademiyi Bir Arada Düşünmek…” adlı paneldeki konuşmaların deşifrasyonları. Bu konuşma metinleri ışığında feminist politika bağlamında akademi ve aktivizmin bir arada olmasının anlamları üzerine tartıştık.

Yaz dönemi boyunca yürüttüğümüz bu çalışmanın ürünü olarak hem BÜ’de Kadın Gündemi’nde hem de Kültür ve Siyasette Feminist Yaklaşımlar Dergisi’nde çeşitli yazılar, çeviriler ve söyleşiler yayınlamayı planlıyoruz.

Akademi ve Feminizm

Okuma Programı

Yaz 2009

Okuma-tartışma başlıkları  ve materyalleri:

1.Akademi ve Sosyal Bilimlere Eleştirel Bakış

    • Noam Chomsky (Söyleşi: Michael Albert), Entelektüellerin Sorumluluğu (İstanbul: bgst Yayınları, Kasım 2005).

2. Akademi ve Sosyal Bilimlere Eleştirel Bakış

    • Gulbenkiyan Komisyonu, Sosyal Bilimleri Açın (İstanbul: Metis yayınları, 1996): sy: 37-97.

3.Alternatif eğitim ve üniversitelerde toplumsal cinsiyet dersleri

    • bell hooks, Teaching to Transgress, (NY: Routledge, 1994)  “Introduction: Teaching to Transgress”: 1-13. (Türkçesi: “Haddini Aşmayı Öğretmek” Feminist Yaklaşımlar, Sayı: 5 Haziran 2008)
    • bell hooks, Teaching to Transgress, (NY: Routledge, 1994) “Feminist Thinking: In the Classroom Right Now” sy:  111-119.
    • bell hooks, Teaching to Transgress, (NY: Routledge, 1994) “Feminist Scholarship: Black Scholars”: 119-129.

4.Akademik-feminist çalışmalara eleştirel bakış

    • Chandra Talpade Mohanty, Sınır Tanımayan Feminizm: Teoriyi Sömürgeleştirilmekten Kurtarmak, Dayanışmayı Örmek (İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, 2008), “Batının Bakışı Altında: Feminist Akademisyenlik ve Sömürgeci Söylemler”sy: 25-64.

Feminist politika bağlamamında akademi ve aktivizm